حقوق و تکالیف مشترک زوجین

8+

حقوق و تکالیف مشترک زوجین

بر اساس ماده‌ی ۱۱۰۳ قانون مدنی، زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگر هستند. باید باهم با صمیمیت و احترام متقابل رفتار کنند.

حسن معاشرت یک امر عرفی است و بر اساس زمان و مکان متغیر خواهد بود. همچنین مطابق ماده‌ی ۱۱۰۴ این قانون، زوجین باید در حفظ مبانی خانواده و تربیت فرزندان به یکدیگر کمک کنند.

اساساً همکاری در ایجاد رفاه در خانواده از جمله مهمترین اهداف تشکیل خانواده است.

قانونگذار بطور اختصار به این بخش از حقوق و تکالیف زوجین پرداخته و در واقع آن را به عرف واگذار کرده است. برای مثال وفاداری زوجین به همدیگر از جمله اصول پایه‌ای در تشکیل یک خانواده است که به صراحت در قانون ذکر نشده، اما عرف ایران و جهان یکی از پایه‌ای‌ترین اصول زندگی مشترک است.

حقوق و تکالیف زوج

حقوق و تکالیف زوج به دو بخش مادی و غیرمادی تقسیم می‌شود که مهمترین آن در ماده‌ی ۱۱۰۵ قانون مدنی با عنوان ریاست مرد منعکس شده است. این ماده مقرر داشته که «در روابط زوجین، ریاست خانواده از خصایص شوهر است». مرد برای اعمال ریاست بر خانواده باید دارای توانمندی‌ها و صلاحیت‌های کافی و لازم اخلاقی باشد. ریاست مرد بر خانواده دارای آثار و تبعاتی از جمله موارد زیر است:

۱- اقامتگاه زن جز در موارد خاص، همان اقامتگاه شوهر است (ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی)

۲-نفقه‌ی افراد خانواده با پدر است (ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی )

۳- پدر، ولی قهری اولاد مشترک محسوب می‌شود (ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی)

۴- تمکین زن (ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی)

۵- بازداشتن زن از شغل مغایر مصالح خانوادگی(ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی )

مهمترین تکالیف مرد نسبت به زوجه در زندگی مشترک پرداخت نفقه و مهریه به زن است. بر اساس ماده‌ی ۱۱۰۶، در عقد دائم؛ نفقه‌ی زن بر عهده‌ی شوهر است. نفقه عبارت است از مسکن، لباس، غذا و اثاث زندگی که بطور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و هزینه‌های بهداشتی و درمانی و خادم در صورتی که زن دارای خدمه باشد.

بر اساس ماده‌ی ۱۱۰۸قانون مدنی، هرگاه زن بدون دلیل مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق دریافت نفقه نخواهد بود.

حقوق و تکالیف زوجه

یکی از حقوق زن، تعلق مهریه و نفقه به محض وقوع عقد نکاح به وی است.  در رابطه با نفقه نیز باید گفت: در صورتی که در عقد دایم ازدواج، مرد از پرداخت نفقه زن امتناع کند، بر اساس ماده‌ی ۱۱۱۱ قانون مدنی، زن حق مراجعه به دادگاه برای مطالبه آن را خواهد داشت.

در عقد موقت نیز اگر شرط پرداخت نفقه شده باشد، زن حق مطالبه آن را خواهد داشت.

بر اساس ماده‌ی ۱۱۱۴ قانون مدنی، زن باید در منزل مرد سکونت گزیند. مگر این که در شروط ضمن عقد این حق به زن داده شده باشد و یا بر اساس ماده‌ی ۱۱۱۵ قانون مدنی، چنانچه حضور زن در منزل شوهر سبب خوف ورود ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد، زن می‌تواند مسکن جداگانه اختیار کند و در این صورت نیز نفقه زن با شوهر است.

همچنین ماده‌ی ۱۱۱۸ قانون مدنی، مقرر داشته که زن بطور مستقل می‌تواند در دارایی خود هر تصرفی را که می‌خواهد بکند و استقلال اقتصادی زوجه مورد تایید قانونگذار قرار گرفته است.

گردآورنده : رویا نگهداری کارشناس حقوق خانواده

دکتر الهام مبلیان مشاور خانواده و زوج درمانگر استاد دانشگاه مشاور دانشگاه اصفهان

دیدگاهتان را بنویسید

error: هشدار: محتوا محافظت می شود !!