تحلیل روانشناختی فیلم برادرم خسرو

تحلیل فیلم برادرم خسرو
10+

تحلیل و بررسی روانشناختی فیلم برادرم خسرو:

زمان پیشنهادی مطالعه: 15 دقیقه

تحلیل فیلم

 

کارگردان: احسان بیگلری

تهیه کننده: سعید ملکان

نویسنده: احسان بیگلری و پریسا هاشم پور

بازیگران: شهاب حسینی – هنگامه قاضیانی – ناصر هاشمی – بیتا فرهی

موسیقی: حامد ثابت

تاریخ انتشار: 20 اردیبهشت 1396

کشور: ایران

مدت زمان: 87 دقیقه

خلاصه ی داستان:

خسرو، نقش اول این فیلم با بازی شهاب حسینی، به اختلال دو قطبی مبتلاست.

بنا بر شرایطی مجبور شده مدتی در منزل برادرش ناصر که دندانپزشک است زندگی کند.

در این مدت اتفاقاتی برای او در منزل برادرش رخ می‌ دهد…

 

تحلیل فیلم

 

تحلیل و بررسی روانشاختی فیلم:

این فیلم همانطور که از نامش پیداست، متمرکز بر خسرو، فردی است که ‌به گفته ی روانپزشکش، مبتلا به اختلال دو قطبی است.

در جریان فیلم، به روشنی با نشانه های رفتاری آن از سوی خسرو مواجه میشویم.

اختلال دو قطبی یا افسردگی شیدایی (bipolar disorder) که در دسته بندی اخلالات خلقی قرار دارد.

اختلالی با دنیای وسیع و پر فراز و نشیب خود!

اختلال دو قطبی نوعی بیماری روانی است که در آن حالتی میان شیدایی و افسردگی در نوسان است.

در این اختلال، فرد دو حالت (افسرگی و دپرس بودن) و (شیدایی و انرژی خیلی زیاد) را، به حالت دوره ای، تجربه می کند.

در سبب شناسی اختلال دو قطبی، میتوان عوامل ژنتیکی و ارثی، محیطی، تربیتی، خانوادگی و‌… را مورد توجه قرار داد.

حالات اختلال دو قطبی هیچگاه به صورت کامل از بین نمیروند اما شدت علائم می توانند کمتر یا کنترل شوند.

از لیتیوم برای درمان هر دو نوع افسردگی و شیدایی استفاده می‌ شود.

خطر اینکه یک فرد در طول زندگی خود، گرفتار اختلال دوقطبی شود، چیزی بین یک تا دو درصد است و در سراسر جهان به یک اندازه شایع است.

خسرو در ابتدا، در اپیزود شیدایی (یعنی همان دوره ی مانیک و پر انرژی اش)، در مقابل مخاطب ظاهر می شود.
کسی که در وهله ی اول، گویی با حضورش در خانه ی برادرش ناصر، شور و هیجان و شادی را با خود به همراه می آورد و به زندگی آن ها، تنوع و انرژی می دهد.

ولی در ادامه، آرامش و نظم خانه ی آن ها بهم می ریزد و تعارضاتی عمیق، نمایان می شود.

علائم و نشانه های رفتاری خسرو در فاز شیدایی (مانیا):

پر انرژی‌ بودن: جنب و جوش فیزیکی و انجام بازی های جسمانی با برادر زاده اش و…

کم خوابی: دیر به خواب رفتن، سحر خیزی بیش از حد با وجود خوابیدن بسیار کم و آماده کردن میز صبحانه با انرژی و سرحالی.

 

تحلیل فیلم برادرم خسرو

 

همچنین رقصیدن و آهنگ گوش دادن به محض بیدار شدن از خواب کوتاه مدت و عدم خواب آلودگی.

هیجان طلبی بالا: مثلا در سکانسی، همسر برادرش را قانع میکند که با وجود بارداری و تجربه ی کم، در مسیر های شلوغ رانندگی کند.

اقدامات تکانشی و عجولانه: به خاطر‌ صدای آژیر‌ ماشین، خسارت به بار می آورد.

 

تحلیل فیلم برادرم خسرو

 

تحریک پذیری بالا و در زمان عصبانیت، غیر قابل کنترل و تهاجمی مثلا شکستن و پرت کردن وسایل و…

ولخرجی: تمام پول هایش را صرف خرید هدیه برای خانواده اش می کند.

صمیمیت با افراد: در اولین ملاقات با همکار برادرش صمیمی می شود.
ایجاد مشغله و کار های زیاد: احساس کمبود وقت برای برنامه های افراطی و فعالیت های فراوانی که برای یک روز خود در نظر گرفته است.

صحبت کردن سریع و پشت سر هم.

توهم: پس از درگیری شدید با برادرش و بهم ریختن زیاد اعصابش، با کسی حرف میزند که وجود خارجی ندارد.

به تدریج، با درگیری های شدید و حتی فیزیکی، بین خسرو و برادرش ناصر و آشکار شدن تعارضات عمیق بین آن ها، میتوانیم شاهد بروز علائم فاز افسردگی در خسرو باشیم.

نشانه های رفتاری خسرو در اپیزود (دوره) افسردگی اختلال دو قطبی:

  • غمگینی و بی حوصلگی
  • خواب آلودگی و خوابیدن بسیار زیاد
  • بی تحرکی و بی انرژی بودن
  • سکوت و در خود فرو رفتگی
  • بی اشتهایی قابل توجه
  • بدبینی، منفی گرایی و احساس حقارت و گناه
  • از دست دادن میل و رغبت، حتی نسبت به چیزهایی که در فاز شیدایی، بسیار به آن ها رغبت نشان می داد.
علائم بیماری خسرو، با امر و نهی های برادرش ناصر و بد رفتاری با او، بسیار تشدید می شود و خلقش بیشتر تغییر پیدا می کند.

 

تحلیل فیلم

 

خسرو توانسته حالات بیماری اش را کنترل کند ولی با درگیری بیش از حد و تحمیل فشار روانی بر او توسط ناصر، روند خوب و کنترل شده ی علائمش، مختل می شود.
در مقابل، حال روحی خسرو در کنار میترا (همسر برادرش) و برادر زاده اش و حتی خواهرشان ناهید، خیلی خوب تر و آرام تر است.
این نکته ای است جهت تاکید بر تاثیر مثبت محیط آرام و دوستانه و توام با درک و همدلی، بر شرایط روحی بیمار.
از این نکته میتوان نتیجه گرفت که مدارا و سازش و درک نسبت به یک فرد دارای اختلال دوقطبی میتواند کمک شایانی به کنترل شرایط او داشته باشد.
همچنین امر و نهی به او و انتظار از او که به عنوان یک فرد عادی رفتار کند، غیر منطقی به نظر میرسد.

در دیالوگی از فیلم خسرو می گوید: آدما وقتی حواسشون نیست خود واقعیشون هستند.

این جمله را می توان دقیقا به ناصر، برادرخسرو تعمیم داد.

اگر او میدانست دوربین درحال فیلم برداری است، هرگز قرص های اشتباه را به خورد خسرو نمیداد.

تحلیل شخصیت ناصر:

مردی که خود را با انواع مکانیزم های دفاعی و یک ظاهر کاملاً مقبول پنهان کرده است.

علائم اختلال شخصیت وسواسی در رفتار ناصر، مشهود است. از جمله:

  • کمال گرایی: تا جایی که باعث اختلال در به پایان رساندن وظایف می شود.
  • رفتار جدی، رسمی و خشک و سخت
  • صرفه جو و حساس در هزینه ها
  • تمایل شدید به وقت شناسی
  • پایبندی افراطی به لیست برنامه ریزی ها
  • پایبندی سفت و سخت به قوانین و مقررات

مثلاً: ناصر برای فرزند و همسرش مقرراتی سخت وضع کرده، به عنوان مثال فرزندش فقط هفته ای یک بار می تواند ایکس باکس بازی کند.

  • وسواس نسبت به جزئیات: ناصر با دقت تمام از یادگاری های پدرش نگهداری کرده و روی همه چیز در خانه نظارت و مراقبت دارد.
  • همچنین کنترل زیاد بر عواطف، در ناصر قابل بررسی است.

او احساساتش را بروز نداده و هیچ عطوفط و انعطافی در حرکاتش دیده نمی شود.

  • عشق به کار: تا جایی که دقت و تمرکز روی کارش، در اولویت های اصلی اوست.
او فردی بسیار منظم، دقیق، سخت گیر، محتاط، دارای روحیه ای جدی و دارای پرسونایی جامعه پسند در قالب یک پزشک است.

یکی از اصلی ترین مشکلات قابل بررسی در ناصر، استفاده ی افراطی و بیمارگونه از مکانیزم های دفاعی است.

او فرافکنی می کند و تمام مشکلات را به دیگران نسبت می دهد.

با انکار و فرافکنی، از خود واقعی اش فرار کرده و دیگران را محکوم می کند.

تا جایی که در فیلم میبینیم همسرش را تحقیر میکند و او را به عدم تعادل روحی متهم می کند.

تمایل زیاد به دستور دادن:

او با هرنافرمانی از جانب خانواده، عصبی می شود.

نشانه های شخصیت سلطه گر در رفتار او نمایان است.

که این میتواند به خاطر همانند سازی با شخصیت پدرش در کودکی باشد.

در جریان فیلم، مشخص میشود که خسرو و ناصر، در خانواده شرایط مطلوبی نداشته اند.

در خانواده ای که پدر سالاری و شیوه ی تربیتی مستبدانه حاکم بوده و آن ها همیشه مجبور به اطاعت از نظرات و خواسته های پدرشان بودند.
نکته ی جالب و حائز اهمیت، تفاوت های شخصیتی دو برادر، نحوه ی برخورد آن ها با اوامر پدرشان از کودکی تا بزرگسالی بوده است.

و تاثیری که این تفاوت های شخصیتی در آینده و حتی نوع اختلالات روانی آن ها نیز داشته است.

ناصر با همانند سازی با پدرش، اکنون شیوه ی مستبدانه را در فرزند پروری در پیش گرفته است.

او در تلاش است تا خود نزیسته اش را  در زندگی پسرش پیاده کند. (او را وادار به پیانو زدن میکند.)

و در مقابل، خسرو همیشه نسبت به دستورات پدر اعتراض کرده و از سوی خانواده طرد شده است.

او به شدت نسبت به پدرش، احساس خشم و نبخشیدن دارد و از طرفی به خاطر فوت پدرش در حین مشکلاتشان و کدورت های بینشان، احساس عذاب وجدان را تجربه میکند.

گویی هنوز با مرگ پدرش و حتی با مشکلاتی که داشتند کنار نیامده است.

کات کردن و چیدن عکس پدرش از عکس ها، و درگیری با آلبوم ها و خاطرات قدیمی، به خوبی مبین این قضیه است.

 

تحلیل فیلم

 

این خشم و مشکلات با پدر و عدم هضم مرگ او، میتواند در بیماری او نقش زیادی داشته باشد.

تحلیل شخصیت میترا:

میترا در جوانی فردی بوده که شجاعت و توانایی های زیادی داشته است.

اما رفته رفته در طی ازدواجش با ناصر، بر اساس مثلث کارپمن در‌ نقش قربانی فرورفته است و این نقش را با بهانه های زیادی که برای خودش تراشیده است قبول کرده است.

او زنی مهربان، فداکار، دلسوز و خوش قلب است.

 

تحلیل فیلم برادرم خسرو

 

میترا در یک حادثه دندانپزشکی، لثه یک مریض را دچار عارضه کرده و الان دچار PTSD شده است.

اختلال اضطراب پس از سانحه یا همان .PTSD

او حین کار به یاد آن صحنه می افتد، نمی تواند روی کارش تمرکز داشته باشد.

شاید او برای بهبود این تروما، نیاز به مواجهه ی آهسته با موقعیت یا همان حساسیت زدایی تدریجی دارد.

ولی ناصر این همکاری و حمایت را انجام نمیدهد و بیشتر عزت نفس و کارایی میترا را از او سلب کرده است.

درست است که فیلم بر مدار اختلال خسرو میگذرد ولی شاید بتوان در مواردی، اختلالات و مشکلات اخلاقی ناصر را، مخرب تر و غیر قابل جبران تر دید!

خسرو به بیماری خود آگاه است و با کنترل آن، به زندگی خود ادامه می‌ دهد.

ولی ناصر نسبت به بیماری و حالاتش هیچ بینشی ندارد و مدام در حال انکار، فرار و توجیه است.

به همین دلیل هم کنترلی نسبت به خود و اعمالش ندارد.

 

سخن پایانی:

* این فیلم، مارا به اهمیت دوران کودکی و رابطه ی والدین با فرزندان و سبک های فرزند پروری متوجه میکند.

 * همچنین اهمیت و تاثیر رسیدگی درست و دلسوزانه به اشخاص مبتلا به اختلالات روانی، بر مخاطب روشن می شود.

تاثیر مثبتی که رفتار مناسب با آن ها، در کنترل علائم و حالات روحیشان دارد.

* میتوان دید که نادیده انگاشتن ارزش های انسانی و زیر پا گذاشتن آن ها برای رسیدن به اهداف شخصی و خومحورانه، میتواند به قیمت جان انسان ها تمام شود.

* و در آخر: قدرت کلامتان را بشناسید.

کلمات باعث گریاندن و یا خنداندن ما می‌ شوند.

قدرت کلام ما میتواند باعث نا امیدی فردی از زندگی و یا در مقابل، باعث تسلی خاطر و امیدواری شخص و هدایت او به سمت اهدافش باشد.

پایان

تحلیلگران: نوشین آقاخانی – صبا فدایی – حورا دهدشتی زاده – مریم امینی تهرانی – فاطمه مجیری

 مطالب مرتبط:

تحلیل روانشناختی فیلم Joker

تحلیل روانشناختی فیلم کفش هایم کو

تحلیل روانشناختی فیلم قوی سیاه

تحلیل روانشناختی فیلم Green book

تحلیل روانشناختی فیلم زندانیان

تحلیل روانشناختی فیلم Gone girl

تحلیل روانشناختی فیلم seven

تحلیل روانشناختی فیلم Marriage story

با ما همراه باشید:

کانال تلگرام دکتر الهام مبلیان

اینستاگرام دکتر الهام مبلیان

رادیو باهم

مرکز مشاوره آنلاین دکتر الهام مبلیان

دیدگاهتان را بنویسید

error: هشدار: محتوا محافظت می شود !!